dinsdag, 24 augustus 2010
Het Nederlands Vaccin Instituut (NVI) en Sanofipasteur werken samen
aan de ontwikkeling van een eiwitvaccin tegen pneumokokkenziekten.
Dit vaccin kan een bredere bescherming tegen de
pneumokokkenbacterie bieden dan de huidige conjugaatvaccins.
Volgens de Wereld Gezondheids Organisatie (WHO) is de pneumokok
de grootste veroorzaker van infectieziekten met een dodelijke
afloop. In Nederland zijn twee conjugaatvaccins tegen pneumokokken
geregistreerd. Beiden beschermen alleen tegen de serotypes die in
het vaccin zitten. Het NVI en Sanofipasteur ontwikkelen een
eiwitvaccin dat beschermt tegen alle pneumokokkenserotypes. Van het
eiwitvaccin wordt verwacht dat het niet alleen bescherming geeft
tegen bloedvergiftiging en hersenvliesontsteking, maar ook tegen
luchtweginfecties veroorzaakt door de pneumokok. Onlangs is gestart
met een klinische studie in Zwitserland om de veiligheid en
immunogeniteit van het nieuwe vaccin te testen.
Pneumokokkenziekten en huidige vaccins
Streptococcus pneumoniae is een veel voorkomende ziekteverwekker en
een belangrijke oorzaak van morbiditeit en mortaliteit bij mensen
van alle leeftijden in alle bevolkingsgroepen, zowel in de
ontwikkelde wereld als in ontwikkelingslanden. Hoewel iedereen
getroffen kan worden, komen de meeste gevallen voor bij jonge
kinderen en ouderen. In ontwikkelingslanden is 90% van de
wereldpopulatie jonger dan 5 jaar, het aantal gevallen van S.
pneumoniae infecties bij kinderen is daar dan ook beduidend hoger.
De WHO schat dat jaarlijks 1.6 miljoen mensen overlijden door
pneumokokkenziekten. Één miljoen daarvan betreft kinderen jonger
dan 5 jaar, voor het merendeel uit ontwikkelingslanden.
De pneumokokkenconjugaatvaccins die op dit moment worden
gebruikt zijn gebaseerd op de polysaccharides van een aantal
serotypes. Een pneumokokkenvaccin gebaseerd op een eiwit biedt
bescherming tegen alle pneumokkokentypen. Bovendien voorkomt het
problemen bij het gebruik van conjugaatvaccins. Verschuiving van
ziekte door serotypen die onderdeel uitmaken van het vaccin naar
ziekte door serotypen die daar geen onderdeel van uitmaken en
verminderde bescherming doordat iemand het vaccintype bacterie in
zijn keel draagt zijn de belangrijkste problemen. Er zullen daarom
steeds meer typen in het conjugaatvaccin moeten worden opgenomen,
wat technisch moeilijk en kostbaar is.
Over pneumolysine
Pneumolysine, het belangrijkste toxine van S. pneumoniae, draagt
bij aan de vroege ontwikkeling van invasieve pneumokokkenziekten
doordat het de groei van bacteriën in de longen en de invasie
daarvan in het bloed vergemakkelijkt. Met de NVI-technologie zijn
genetisch gemodificeerde vormen van het pneumokokken-pneumolysine
geconstrueerd, die niet meer toxisch zijn (pneumolysoïden) en
daarom acceptabel in een vaccin. . Immunisatie van muizen met deze
pneumolysoïd-eiwitten toonde aan dat een immuunrespons kan worden
opgewekt tegen een fatale intranasale besmetting met S. pneumoniae.
Ontwikkeling van pneumolysoïdvaccin
Op basis van de resultaten van een programma voor onderzoek naar en
ontwikkeling door het NVI van pneumolysoïdvaccins Heeft
Sanofipasteur onlangs de licentie van deze technologie genomen. Dit
bedrijf heeft het produkt verder aangepast en gereed gemaakt voor
klinische studies om de veiligheid en immunogeniciteit te testen.
In een fase 1 klinische studie onderzoeken het NVI en Sanofipasteur
een gezuiverd vaccin op basis van pneumolysoïd PlyD1. Een fase 1
klinische studie is bedoeld om de veiligheid en immunogeniciteit
van nieuwe ontwikkelde vaccins te onderzoeken bij gezonde volwassen
vrijwilligers. Deze fase 1 klinische studie is een belangrijke stap
in de ontwikkeling van een op eiwit gebaseerd pneumokkokenvaccin
voor wereldwijde bescherming tegen pneumokokkenziekten.
Het Nederlands Vaccin Instituut (NVI)
Het Nederlands Vaccin Instituut (NVI) [www.nvi-vaccin.nl] is in
2003 voortgekomen uit de vroegere Vaccindivisie van het
RijksInstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Dit
overheidsorgaan heeft meer dan 100 jaar ervaring met onderzoek en
produktie van vaccins.
Het NVI heeft tot taak om (door aankopen of zelf produceren) ervoor
te zorgen dat alle vaccins die nodig zijn om de Nederlandse
bevolking te beschermen tegen infectieziekten beschikbaar zijn.
Om deze taak te kunnen uitvoeren streeft het instituut naar
strategische samenwerking met verschillende partners, zoals
internationale farmaceutische bedrijven. Deze samenwerking omvat
het uitwisselen van kennis en producten, en samenwerking bij
onderzoek en productontwikkeling.
Terug naar actueel